AÇIKLAYALIM; PANİK ATAK VE ANKSİYETE

Günümüzün popüler hastalığı panik atak ve anksiyete

Her stres,korku veya panik anında kişinin  “benim anksiyetem var, benim panik atağım var” gibi cümlelerini duyarız. Peki gerçekten bu yaşadıkları panik atak veya anksiyete midir? Eğer öyleyse panik atak ve anksiyete arasındaki fark nedir?Anskiyete ile panik atakları değerlendirdiğimizde, temelde iki önemli fark ortaya çıkmaktadır. Bunlardan birincisi, tetikleyen durumlar, ikincisi ise, atağın süresi ile alakalıdır.

Panik ataklar genellikle yüksek stresli veya aşırı endişe ile ani korku ile ilişkilidir. Semptomların bazıları, hızlı bir kalp atışı, nefes darlığı ve baş dönmesi de dahil olmak belirtilerdir. Herkes panik atak ve anksiyete yaşayabilir, insan vücuduna bağlanmış duygusal ve koruyucu tepkilerin bir parçasıdır.  Hangi deneyimi yaşarsanız yaşayın, tanımlarını, semptomlarını ve tedavilerini anlamak önemlidir.

Klinik Farklılıklar

Profesyoneller, DSM-5 olarak bilinen “Zihinsel Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı, 5. baskı”nda bulunan tanımlara dayanmaktadır. Her ne kadar anksiyete ve panik atak zaman zaman aynı gelse de, bu el kitabında belirtilen ince farklılıklar her birinin tanımlanmasına yardımcı olmaktadır.

DSM-5, panik bozukluğu olarak bilinen durumla ilişkilendirilen ayırt edici özellikleri tanımlamak için panik atak terimini kullanır. Ancak, diğer psikiyatrik bozukluklarda panik ataklar görülebilir ve eğer bir rahatsızlığınız yoksa panik atak geçirmeniz mümkündür.

DSM-5’te “anksiyete” terimi tanımlanmamıştır. Aksine, “anksiyete”, kaygı bozuklukları, obsesif-kompulsif bozukluklar;travma ve stresle ilgili rahatsızlıklar başlıkları altında tanımlanan çeşitli hastalıkların temel bir özelliğini tanımlamak için kullanılır. Bu üç başlık altındaki en yaygın hastalıklardan bazıları şunlardır:

Panik atak

Panik atak yoğun ve ani bir korku, tedirginlik  hissidir. Belirtiler genellikle o kadar aşırıdır ki, gününüzde ciddi bir bozulmaya neden olurlar. Panik ataklar genellikle bariz ve ani bir tetikleyici olmadan aniden çıkar. Bazı durumlarda “beklenir” çünkü korku bir fobi gibi bilinen bir stresörden kaynaklıdır.

Panik atak semptomları 10 dakika içinde zirve yapar ve sonra azalır. Bununla birlikte, bazı ataklar daha uzun sürebilir veya art arda gerçekleşebilir, bu da  atakların ne zaman bitip başlayacağını belirlemeyi zorlaştırır. Bir atağın ardından, günün geri kalanında stresli, endişeli, dışlanmış veya “kilitlenmiş” hissetmek olasıdır.

DSM-5’e göre, panik atak aşağıdaki belirtilerden dördü veya daha fazlası ile karakterize edilir:

lKalp çarpıntısı veya hızlandırılmış kalp atışı

lAşırı terleme

lTitreme

lNefes darlığı, nefes almada zorluk veya boğulma hissi

lGöğüs ağrısı 

lMide bulantısı veya karın ağrısı

lBaş dönmesi

lGerçeksizlik(derealizasyon) veya kendisinden kopukluk (duyarsızlaşma) duyguları

lKontrolünü kaybetme veya delirme korkusu

lÖlüm korkusu

lUyuşma veya karıncalanma hissi (parestezi)

lTitreme 

 Buna karşılık, “anksiyete”, genellikle gerçek veya algılanmış olsun belirli bir süre içinde yoğunlaşır ve bazı potansiyel tehlikeler ile yüksek oranda ilişkilidir. Bir şeyin öngörüsü yükselirse ve yüksek miktarda stres, onun ezici hale geldiği bir seviyeye ulaşırsa, bir “saldırı” gibi hissedebilir.

Anksiyete belirtileri şunlardır:

1.Kas gerginliği

2.Uyku düzensizliği

3.Konsantrasyon zorluğu

4.Yorgunluk

5.Huzursuzluk

6.Sinirlilik

7.Artan irkilme tepkisi

8.Artan kalp atış hızı

9.Nefes darlığı

10.Baş dönmesi

Anksiyete belirtilerinin bir kısmı panik ataklarla ilişkili olanlara benzer olsa da şu farklılar vardır:

lAnksiyete, genellikle stresli veya tehdit edici olarak algılanan bir şeyle ilgilidir. Panik ataklar her zaman stresleyiciler tarafından engellenmez ve en sık olarak birden bire oluşur.

lAnksiyete hafif, orta veya şiddetli olabilir. Örneğin, günlük aktivitelerinize devam ederken, zihninizin arkasında anksiyete yaşanıyor olabilir. Diğer yandan panik ataklar çoğunlukla ciddi, yıkıcı semptomlar içerir.

lPanik atak sırasında, vücudun özerk savaş mekanizması devreye girer. Fiziksel belirtiler genellikle anksiyete belirtilerinden daha yoğundur.

lAnksiyete kademeli olarak artarken, panik ataklar genellikle aniden ortaya çıkar.

lPanik ataklar tipik olarak başka bir atağa bağlı endişeleri veya korkuları tetikler. Bunun davranışınız üzerinde bir etkisi olabilir ve bu da bir saldırı riski altında olduğunu düşündüğünüz yerlerden veya durumlardan kaçınmanıza yol açabilir.

Tedavi

Panik, anksiyete veya her ikisiyle de uğraşıyor olsanız da, etkili bir tedavi mevcuttur. En yaygın tedavi seçeneklerinden bazıları, terapi, reçeteli ilaçlar ve kendi kendine yardım stratejileridir. Bu yöntemlerden birini veya herhangi bir kombinasyonunu denemeye karar verebilirsiniz.

Terapi, semptomlarınızı yönetme, geçmiş acılarla çalışma, gelecek için yolunuzu belirleme ve daha olumlu bir görünüme olanak sağlayacak daha net bir bakış açısı kazanmanıza yardımcı olabilir.

İlaçlar, en ciddi semptomları azaltmanıza yardımcı olabilir. Diğer stratejiler üzerinde çalışırken semptomları kontrol etmek için sadece kısa bir süre gerekebilir.

Solunum egzersizleri ve duyarsızlaştırma gibi kendi kendine yardım teknikleri, semptom yönetimi ile kendi hızınızda çalışmanıza izin vermede faydalı olabilir.

KAYNAK:1-https://www.verywellmind.com/anxiety-attacks-versus-panic-attacks-2584396

                2-https://www.healthline.com/health/panic-attack-vs-anxiety-attack#diagnosis

         3- https://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/06/160607_anksiyete_endise_panik_atak

[zombify_post]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir